Ինչպես ստուգել կառուցապատողին և նորակառույցը Հայաստանում՝ գնելուց առաջ

Կառուցվող շենքում բնակարան գնողը չորս հարցի պատասխան է փնտրում՝ ով է վաճառում, ինչ իրավունքի հիմքով է կառուցվում շենքը, արդյոք կա շինարարության թույլտվություն, և ինչ պայմանագրով է ձևակերպվում գնումը։ Պատասխանները մի քանի օրենքում և պաշտոնական ռեգիստրում են։ Ստորև ներկայացված է ստուգման կարգը՝ ըստ Հայաստանի Հանրապետության օրենքների տեքստերի և պաշտոնական կայքերի։ Տեղեկությունները ներկայացված են 15.10.2026-ի դրությամբ, օրենքների խմբագրությունները՝ աղբյուրների ցանկում [1][3][5][7]։ Ուղեցույցը չի փոխարինում նոտարին և իրավաբանին․ այն ցույց է տալիս, թե ինչ է ասում օրենքը և որտեղ կարելի է դա տեսնել։

Ստուգման կարգը՝ հինգ քայլով

1. Գտնել կառուցապատող ընկերությունն իրավաբանական անձանց պետական գրանցամատյանում։
2. Հայցել անշարժ գույքի միասնական կադաստրի տեղեկությունները՝ հողամասի և կառուցվող շենքի նկատմամբ կառուցապատողի իրավունքները, սահմանափակումները։
3. Պարզել շինարարության հիմքը՝ շինարարության թույլտվությունը, դրա ժամկետը, իսկ ավարտից հետո՝ շինարարության ավարտական ակտը և շահագործման թույլտվությունը։
4. Կարդալ պայմանագիրը և ստուգել, թե արդյոք դրանում գրված է այն, ինչ պահանջում է օրենքը։
5. Ստուգել բնակարանի փոխանցման ակտը և սեփականության իրավունքի գրանցումը։

Ստորև յուրաքանչյուր քայլ բացատրված է օրենքի հոդվածի և այն պաշտոնական կայքի հղումով, որտեղ դա երևում է։

Քայլ 1. Ո՞վ է կառուցապատողը՝ իրավաբանական անձանց պետական գրանցամատյան

Եթե վաճառողն ընկերություն է, իրավաբանական անձանց պետական գրանցամատյանում դրա գրառումը կարող եք գտնել ինքներդ՝ առանց միջնորդների։

Օրենքը գրանցամատյանի տեղեկությունները համարում է հրապարակային։ Փակ են միայն ֆիզիկական անձանց անձնագրային տվյալները, սոցիալական քարտի համարը, բնակության և հաշվառման հասցեները և կապի միջոցները [1, հոդված 6, մաս 1]։ Հրապարակային տեղեկությունները բաց են համընդհանուր ծանոթացման համար [1, հոդված 61, մաս 1]։

Առանց պետական տուրք վճարելու գործակալության պաշտոնական կայքում հասանելի են անվանումը և կազմակերպաիրավական ձևը, պետական գրանցման ամսաթիվը և համարը, հարկ վճարողի հաշվառման համարը, ձեռնարկության կոդային դասակարգիչը, գտնվելու վայրը, իրական շահառուի անունը, ազգանունը, քաղաքացիությունը և իրական շահառու հանդիսանալու հիմքերը, ինչպես նաև լուծարման գործընթացում գտնվելու մասին տեղեկությունները [1, հոդված 61, մաս 2]։ Ամբողջական տեղեկությունները և կանոնադրությունների պատճենները տրամադրվում են պետական տուրքը վճարելուց հետո՝ «Պետական տուրքի մասին» օրենքով սահմանված չափով [1, հոդված 61, մաս 3]։

Ընկերությունը կարելի է փնտրել անվանումով, հիմնադրի կամ մասնակցի անունով և ազգանունով, սոցիալական քարտի համարով, հարկ վճարողի հաշվառման համարով և գրանցման համարով [1, հոդված 61, մաս 4]։ Որոնել կարելի է արդարադատության ոլորտի թվային ծառայությունների հարթակում՝ իրավաբանական անձանց տվյալների որոնման էջում [2]։

Ամբողջական տեղեկություններ պարունակող քաղվածքում, ի թիվս այլոց, նշվում են գրանցման համարը և ամսաթիվը, գտնվելու վայրը, լուծարման մասին տեղեկությունները, գործադիր մարմնի ղեկավարը կամ ընկերությունը ներկայացնելու իրավունք ունեցող այլ անձը, իրավանախորդը և մասնակիցները՝ իրենց բաժնեմասերի չափերով [1, հոդված 62, մաս 3]։

Ինչ համեմատել։ Պայմանագրում նշված վաճառողի անվանումը համեմատեք գրանցամատյանում նշված անվանման հետ, ապա՝ շինարարության փաստաթղթերում նշված կառուցապատողի անվանման հետ (քայլեր 2 և 3)։ Եթե անվանումները տարբերվում են, այս քայլում պետք է հարց ուղղել կառուցապատողին, այլ ոչ թե անցնել ստուգման հաջորդ քայլին։

Քայլ 2. Հողամասը և կառուցապատողի իրավունքները՝ կադաստրի տեղեկություններ

Անշարժ գույքի պետական միասնական կադաստրը վարում է Կադաստրի կոմիտեն [4]։ Անշարժ գույքի յուրաքանչյուր միավորի համար գրանցման մատյանում գրառվում են տեղեկությունների երեք խումբ՝ նույնականացնող տեղեկություններ (հողամասի և շինությունների կադաստրային ծածկագրերը, մակերեսները, հողամասի նպատակային և գործառնական նշանակությունը, հասցեն), գրանցված իրավունքները՝ իրավատիրոջ տվյալներով, ինչպես նաև սահմանափակումները և նախնական նշումները [3, հոդված 13, մաս 1]։ Կառուցվող բազմաբնակարան կամ ստորաբաժանված շենքի դեպքում նախնական նշման օբյեկտ կարող է լինել ճարտարապետաշինարարական նախագծով նախատեսված առանձնացված միավորը՝ բնակարանը կամ ոչ բնակելի տարածքը [3, հոդված 13, մաս 1]։

Օրենքը յուրաքանչյուր անձի իրավունք է տալիս դիմելու՝ միասնական կադաստրի տեղեկություններ ստանալու համար [3, հոդված 32, մաս 1]։ Գրավոր դիմումը կարելի է ներկայացնել ցանկացած խորհրդատվական կենտրոն՝ անկախ անշարժ գույքի գտնվելու վայրից, ինչպես նաև էլեկտրոնային եղանակով՝ անշարժ գույքի պետական ռեգիստրի պաշտոնական կայքէջի էլեկտրոնային համակարգի միջոցով [3, հոդված 32, մաս 3]։ Դիմումին կցվում է վճարի մուծման անդորրագիրը, բացառությամբ տեղեկությունների անվճար տրամադրման դեպքերի [3, հոդված 32, մաս 2]։ Կադաստրի կոմիտեի կայքի ընտրացանկում կան պետական գրանցման, ռեգիստրից քաղվածքի, տեղեկատվության տրամադրման և փաստաթղթերի պատճենների տրամադրման կետեր [4]։

Ինչ փնտրել կառուցվող շենքի գրառման մեջ

Դեռ կառուցվող շենքի նկատմամբ կառուցապատողի իրավունքները գրանցվում են նախագծային փաստաթղթերի և շինարարության թույլտվության հիման վրա [3, հոդված 36, մաս 1]։ Ընդ որում, լրացուցիչ տեղեկություններում և գրանցման վկայականում պարտադիր նշում է կատարվում, որ գրանցման օբյեկտն ոչ թե պատրաստի շենքն է, այլ կառուցապատողի՝ քաղաքաշինական փաստաթղթերով սահմանված իրավունքներն ու պարտականությունները [3, հոդված 36, մաս 2]։

Շենքը գրանցելուց հետո կառուցապատողի դիմումով կարող են գրանցվել առանձնացված միավորները՝ բնակարանները և ոչ բնակելի տարածքները։ Գրառման մեջ պարտադիր նշվում է միավորի մակերեսին համապատասխանող հողամասի բաժնեմասը [3, հոդված 36, մաս 3]։ Պայմանագրով ձևակերպված գնման իրավունքը գրանցվում է ապագա բնակարանի նախագծային համարով և ըստ նախագծի մակերեսով [3, հոդված 36, մաս 4]։

Այստեղից բխում են կադաստրի գրառմանն ուղղված երեք հարց․ ով է գրանցված որպես հողամասի և կառուցվող շենքի իրավատեր, արդյոք գրանցված են սահմանափակումներ, արդյոք բնակարանը գրանցված է որպես առանձին միավոր՝ նախագծային համարով և մակերեսով։ Այս տեղեկությունները պետք է համեմատել պայմանագրի հետ։

Քայլ 3. Շինարարության թույլտվությունը, ժամկետը, ավարտական ակտը և շահագործման թույլտվությունը

Շինարարության թույլտվությունը փաստաթուղթ է, որը հաստատում է կառուցապատողի իրավունքը՝ իրականացնել որոշակի շինարարական գործունեություն [5, հոդված 23]։ Այն տալիս է համայնքի ղեկավարը քաղաքաշինության բնագավառի պետական կառավարման լիազոր մարմնի կողմից համակարգվող քաղաքաշինական թույլտվությունների առցանց տրամադրման համակարգի միջոցով՝ Կառավարության սահմանած կարգով [5, հոդված 23]։ Թույլտվությունը տրվում է այն բանից հետո, երբ ճարտարապետահատակագծային առաջադրանք տրամադրած մարմինը համաձայնեցրել է նախագծային փաստաթղթերը, իսկ կառուցապատողը հաստատել է դրանք [5, հոդված 23]։

Որտեղ դա տեսնել պաշտոնական կայքերում

Հարթակը կոչվում է «Քաղաքաշինության ոլորտի թվային ծառայությունների հարթակ», հասցեն՝ urban-permits.e-gov.am։ Հարթակի հղումը կա Քաղաքաշինության կոմիտեի կայքի շինարարության թույլտվությունների բաժնում [6]։ 15.10.2026-ի դրությամբ հարթակի ծառայությունները պահանջում են մուտք «Ես եմ» ազգային նույնականացման հարթակով [6]։ Թույլտվության համարը և ամսաթիվը հարցրեք կառուցապատողից։ Օրենքը նախագծային փաստաթղթերը և շինարարության թույլտվությունը համարում է կառուցվող շենքի նկատմամբ իրավունքների գրանցման հիմք [3, հոդված 36, մաս 1]։

Շինարարության ժամկետը

Եթե կառուցապատումը (բացառությամբ գյուղական բնակավայրերում իրականացվող կառուցապատման և անհատական բնակելի տների) սահմանված ժամկետում չի ավարտվել, թույլտվություն տված մարմինը գրավոր նախազգուշացնում է կառուցապատողին՝ երկարաձգել թույլտվության ժամկետը և ավարտել կառուցապատումը կամ օտարել իրեն պատկանող օբյեկտը [5, հոդված 23]։ Երկարաձգումը սահմանափակված է չիրականացված աշխատանքների համար շինարարության տևողության նորմերով հաշվարկված ժամկետով [5, հոդված 23]։ Այդ պահանջը չկատարելու դեպքում կառուցապատողն ենթարկվում է վարչական պատասխանատվության [5, հոդված 23]։

Շինարարության ավարտը և շահագործման ընդունումը

Շինարարության ավարտը փաստագրվում է շինարարության ավարտական ակտով։ Այն տալիս է համայնքի ղեկավարը նույն առցանց համակարգի միջոցով, և այն հիմք է ավարտված օբյեկտի և դրա կազմում առանձնացված միավորների նկատմամբ իրավունքների գրանցման համար [5, հոդված 25, մաս 1]։ Դրանից հետո օբյեկտը շահագործման է ընդունվում շահագործման թույլտվության ձևակերպմամբ, որը տալիս է համայնքի ղեկավարը։ Ավարտված օբյեկտի շահագործումը թույլատրվում է միայն այդ թույլտվությունը ձևակերպելուց հետո [5, հոդված 25, մաս 2]։

Քայլ 4. Պայմանագիր՝ ինչ տեսակներ կան և ինչին ուշադրություն դարձնել

Ըստ օրենքի՝ կառուցվող բնակարանը կարելի է գնել տարբեր եղանակներով, և պայմանագրի անվանումը կարևոր է․ դրանից են կախված ձևը, գրանցումը և այն, ինչ պետք է գրված լինի տեքստում։

Նախնական պայմանագիր

Կողմերը պարտավորվում են ապագայում կնքել հիմնական պայմանագիր՝ նախնական պայմանագրով նախատեսված պայմաններով [7, հոդված 445, մաս 1]։ Այն կնքվում է հիմնական պայմանագրի համար սահմանված ձևով․ ձևը չպահպանելն այն դարձնում է առոչինչ [7, հոդված 445, մաս 2]։ Դրանում պետք է լինեն պայմաններ, որոնք թույլ են տալիս սահմանել հիմնական պայմանագրի առարկան և մյուս էական պայմանները [7, հոդված 445, մաս 3], ինչպես նաև հիմնական պայմանագիրը կնքելու ժամկետը․ եթե ժամկետը նշված չէ, հիմնական պայմանագիրը կնքվում է նախնական պայմանագիրը կնքելու պահից մեկ տարվա ընթացքում [7, հոդված 445, մաս 4]։ Եթե մինչև ժամկետի ավարտը հիմնական պայմանագիրը չի կնքվել, և կողմերից ոչ մեկն այն կնքելու առաջարկ չի ներկայացրել, պարտավորությունները դադարում են [7, հոդված 445, մաս 6]։

Մտադրությունների մասին համաձայնությունը (մտադրությունների մասին արձանագրությունը), որում ուղղակիորեն արտահայտված չէ դրան նախնական պայմանագրի ուժ տալու կամքը, չի հանգեցնում քաղաքացիական իրավական հետևանքների [7, հոդված 445, մաս 7]։

Կառուցվող շենքում բնակարան գնելու իրավունքի պայմանագիր

Կառուցվող բազմաբնակարան շենքում բնակարանի համար Քաղաքացիական օրենսգիրքը նախատեսում է առանձին պայմանագիր՝ կառուցվող շենքից անշարժ գույք գնելու իրավունքի պայմանագիր (հոդվածներ 224.1 և 570.1) [7]։ Այն ենթակա է նոտարական վավերացման, իսկ դրանից բխող գնման իրավունքը՝ պետական գրանցման [7, հոդված 224.1, մաս 2]։ Գնման իրավունքը ձևակերպվում է շենքում բնակարանի նկատմամբ կառուցապատողի իրավունքի պետական գրանցումից հետո [7, հոդված 224.1, մաս 1] և տարածվում է նաև հողամասի և ընդհանուր օգտագործման տարածքների համապատասխան բաժնային մասի վրա [7, հոդված 224.1, մաս 3]։

Օրենքի պահանջով այդ պայմանագրում պետք է գրված լինեն․

• ապագա բնակարանը նույնականացնող տվյալները՝ ըստ ճարտարապետաշինարարական նախագծից վերցված հատակագծի, և հանձնելու պահին ներքին հարդարման վիճակի նկարագիրը [7, հոդված 570.1, մաս 1],
• բնակարանի գինը․ գնի մասին պայմանի բացակայության դեպքում պայմանագիրը համարվում է չկնքված [7, հոդված 570.1, մաս 2],
• կողմերի ցանկությամբ՝ շուկայական գների տատանումների հիմքով գնի ինդեքսավորման կարգը [7, հոդված 570.1, մաս 2]։

Եթե գինը սահմանված է մակերեսի միավորով, փոխանցման ակտում այն որոշվում է շինարարության ավարտից հետո չափագրման տվյալներով գրանցված մակերեսով [7, հոդված 570.1, մաս 3]։

Այդ պայմանագրով գնորդի կանխավճարային վճարումները պետք է կատարվեն բացառապես կառուցապատողի հատուկ հաշվին, որը բացվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործող բանկում, գանձապետարանում կամ նոտարի դեպոզիտ հաշվում՝ որպես ենթահաշիվ [7, հոդված 570.1, մաս 4]։ Շենքի կառուցման ավարտից հետո սեփականության իրավունքի փոխանցման ակտում գնի վճարված լինելու հարցը որոշելիս անտեսվում են ստացականով, դրամարկղի մուտքի փաստաթղթով, վկայի ցուցմունքով, հակընդդեմ պարտավորության (ներառյալ՝ գնորդի օգտին հաշվարկված տուժանքի) հաշվանցով հավաստված վճարումները, ինչպես նաև վաճառողի պարտատերերին, մասնակիցներին կատարված վճարումները [7, հոդված 570.1, մաս 4]։ Բազմաբնակարան կամ ստորաբաժանված անշարժ գույքի դեպքում մինչև բնակարանի նկատմամբ գնորդի սեփականության իրավունքի գրանցումը և սեփականության իրավունքի վկայականի (սեփականության իրավունքի փոխանցման ակտի) հանձնումը կառուցապատողը, անկախ շենքի կառուցվածության աստիճանից, կարող է օգտագործել հատուկ հաշիվների գումարի առավելագույնը 70 տոկոսը՝ 2024 թվականի հուլիսի 1-ից, և 50 տոկոսը՝ 2025 թվականի հունվարի 1-ից, իսկ 50 տոկոսից ավելին՝ համամասնորեն, ըստ կառուցվող շենքի կառուցվածության աստիճանի, բայց ոչ ավելի, քան 95 տոկոսը [7, հոդված 570.1, մաս 5]։ Մնացած հինգ տոկոսը կառուցապատողը կարող է օգտագործել գնորդի սեփականության իրավունքի գրանցումից և վկայականը (փոխանցման ակտը) հանձնելուց հետո՝ մեկ տարվա ընթացքում, եթե շենքի շահագործման ընթացքում թերություններ ի հայտ չեն եկել, կամ ի հայտ եկած թերությունները կառուցապատողը վերացրել է [7, հոդված 570.1, մաս 5]։

Պատրաստի բնակարանի առուվաճառք

Պայմանագիրը կնքվում է գրավոր՝ կողմերի ստորագրած մեկ փաստաթղթով, և ենթակա է նոտարական վավերացման [7, հոդված 562]։ Սեփականության իրավունքի փոխանցումը գնորդին ենթակա է պետական գրանցման [7, հոդված 563, մաս 1]։ Պայմանագրում նշվում են բնակարանն որոշելու հնարավորություն տվող տվյալներ․ առանց դրանց պայմանագիրը համարվում է չկնքված [7, հոդված 566]։ Պայմանագիրը պետք է նախատեսի գինը [7, հոդված 567, մաս 1]։

Նոտարական ձև

Նոտարական ձևը չպահպանելը հանգեցնում է գործարքի անվավերության․ այդպիսի գործարքն առոչինչ է [7, հոդված 300, մաս 1]։

Քայլ 5. Բնակարանի փոխանցումն ըստ ակտի և իրավունքի գրանցումը

Գնման իրավունքի պայմանագրով գնված բնակարանի դեպքում սեփականության իրավունքի անցումը ձևակերպվում է սեփականության իրավունքով փոխանցելու ակտով։ Կառուցապատողը գնորդին ներկայացնում է այդ ակտը և հաշվարկային փաստաթուղթը (կամ օրենքով սահմանված դեպքերում՝ հարկային հաշիվը) պայմանագրով սահմանված ժամկետում, բայց ոչ ուշ, քան բնակարանի նկատմամբ սեփականության իրավունքի պետական գրանցումից հետո վեցամսյա ժամկետում [7, հոդված 224.1, մաս 4]։

Ակտում նշվում են՝

• փոխանցվող անշարժ գույքի տվյալները՝ Քաղաքացիական օրենսգրքի 566-րդ հոդվածին համապատասխան,
• գինը, արդեն կատարված կանխավճարային վճարումները և, եթե կա գնի չվճարված մաս, դրա վճարման պայմանները,
• կառուցապատողի հաշվին շահագործման հանձնելու ժամկետի մասին տեղեկատվություն [7, հոդված 224.1, մաս 5]։

Ակտն ենթակա է նոտարական վավերացման, դրանից ծագող իրավունքը՝ պետական գրանցման, և բնակարանը սեփականության իրավունքով փոխանցված է համարվում ակտի պետական գրանցման պահից [7, հոդված 224.1, մաս 6]։ «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» օրենքը լրացնում է․ գնման գրանցված իրավունք ունեցող անձանց սեփականության իրավունքի պետական գրանցումն իրականացվում է շինության շինարարության ավարտի ակտի ձևակերպումից հետո՝ սեփականության իրավունքի փոխանցման ակտի հիման վրա [3, հոդված 36, մաս 5]։

Համեմատեք մակերեսը։ Եթե պայմանագրում գինը սահմանված է մակերեսի միավորով, ակտում վերջնական գինը հաշվարկվում է չափագրումից հետո գրանցված մակերեսով [7, հոդված 570.1, մաս 3]։ Ուստի պայմանագրում և նախագծում նշված մակերեսը պետք է համեմատել կադաստրի գրառման մեջ նշված մակերեսի հետ։

Եթե ակտը չի ստորագրվում։ Եթե շինարարության ավարտի գրանցումից հետո վեցամսյա ժամկետում փոխանցման ակտը չի կնքվել, գնորդը կարող է օրենքով սահմանված կարգով պահանջել ակտի հարկադիր կնքում կամ սեփականության իրավունքի ճանաչում՝ պայմանով, որ իր պայմանագրային պարտավորություններն ամբողջությամբ կատարված են [7, հոդված 570.1, մաս 8]։ Կոնկրետ իրավիճակում այս նորմի կիրառումն իրավաբանի հարց է։

Առուվաճառքի պայմանագրով գնված պատրաստի բնակարանի դեպքում սեփականության իրավունքի փոխանցումն ենթակա է պետական գրանցման [7, հոդված 563, մաս 1]։

Ինչպես է Ակցեռնը ստուգում օբյեկտը

Ակցեռնի մեթոդիկան ներառում է օբյեկտի 13 ստուգում և նկարագրված է /hy/verified էջում։ Դրանցից չորսն առնչվում են այս ուղեցույցի թեմային։

• Սեփականատիրությունը ստուգված է։ Կադաստրային վկայականը՝ Ակցեռն Իրավաբանականից, սեփականության շղթան հաստատված է, սահմանափակումներ չկան։
• Թույլտվությունները կարգին են։ Շինարարության թույլտվությունը, նպատակային նշանակության փոփոխության ակտը և շահագործման թույլտվությունը պահվում են Ակցեռնում։
• Մակերեսը վերաչափված է։ Հայտարարված մակերեսը համապատասխանում է Ակցեռնի մասնագետի՝ տեղում կատարած չափմանը, ոչ թե միայն կառուցապատողի բրոշյուրին։
• Իրավական փաթեթը պատրաստ է։ Ակցեռն Իրավաբանականը պատրաստել է գնորդի փաստաթղթային փաթեթը՝ առաջին հանդիպման համար։

13 ստուգման ամբողջական ցանկը և դրանց կիրառման կարգը /hy/verified էջում են։ Ակցեռնի հեռախոսահամարը՝ +374-10-277662, հասցեն՝ «Ակցեռն» ՍՊԸ, Դավիթ Անհաղթ փող. 17, Երևան 0069։

Հուշաթերթ՝ ստորագրելուց առաջ

• Կառուցապատող ընկերությունն առկա է իրավաբանական անձանց գրանցամատյանում, և դրա անվանումը համընկնում է պայմանագրում նշվածի հետ [1][2]։
• Ստացված են կադաստրի տեղեկությունները՝ հողամասի և կառուցվող շենքի իրավատերը, սահմանափակումները, բնակարանի գրառումն որպես առանձին միավոր՝ նախագծային համարով և մակերեսով [3, հոդվածներ 13, 36]։
• Կառուցապատողից ստացված են շինարարության թույլտվության համարը և ամսաթիվը, թույլտվության ժամկետը հայտնի է [5, հոդված 23]։
• Պայմանագրի անվանումը համապատասխանում է օրենքին՝ նախնական պայմանագիր, կառուցվող շենքից գնելու իրավունքի պայմանագիր կամ պատրաստի բնակարանի առուվաճառքի պայմանագիր [7, հոդվածներ 445, 224.1, 562]։
• Գնման իրավունքի պայմանագրում նշված են բնակարանը նույնականացնող տվյալները՝ ըստ նախագծի հատակագծի, հարդարման նկարագիրը և գինը [7, հոդված 570.1, մասեր 1–2]։
• Պայմանագիրն ենթակա է նոտարական վավերացման, առանց դրա գործարքն առոչինչ է [7, հոդված 224.1, մաս 2, հոդված 562, հոդված 300]։
• Պարզ է, թե ինչպես են որոշվելու վերջնական մակերեսը և գինը, եթե գինը սահմանված է մակերեսի միավորով [7, հոդված 570.1, մաս 3]։
• Պայմանագրում նշված է բնակարանի փոխանցման ժամկետը, և հայտնի է, որ սեփականության իրավունքն անցնում է փոխանցման ակտի պետական գրանցման պահից [7, հոդված 224.1, մասեր 4, 6]։

Այս ուղեցույցի սահմանները

Ուղեցույցը չի անդրադառնում սեյսմիկ նորմերին, հարկերին, տուրքերի և վճարների չափերին, գրանցման ժամկետներին, հիփոթեքին և այն պայմաններին, որոնք կառուցապատողները գրում են իրենց պայմանագրերում։ 26.03.2026-ի օրենքով Քաղաքացիական օրենսգրքի 224.1-րդ հոդվածը լրացվել է 9-րդ մասով․ այդ փոփոխության մասով հոդվածը գործում է մինչև 31.12.2027-ը [7]։ 9-րդ մասը հողային դատական գործերի մասին է․ եթե պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմինը դատարանում վիճարկում է հողամասի կամ դրա մասի նկատմամբ սեփականության իրավունքը, այդ գործը խոչընդոտ չէ բազմաբնակարան շենքում գնելու իրավունքի պայմանագիր կնքելու և փոխանցման ակտ ստորագրելու համար։ Այդ դեպքում պայմանագրում և ակտում նշվում է, որ գնորդը տեղեկացված է դատական գործի մասին, և որ առարկան բնակարանն է և ընդհանուր օգտագործման տարածքների համապատասխան բաժնային մասը՝ առանց հողամասի, եթե գործը վերաբերում է ամբողջ հողամասին, և հողամասի սխեմա (կոորդինատներ) չկա, իսկ եթե սխեմա կա՝ սխեմայում նշված հողամասով [7, հոդված 224.1, մաս 9]։ Թե ինչ է գործելու 31.12.2027-ից հետո, հոդվածի տեքստը չի ասում։ Պայմանագիրն ենթակա է նոտարական վավերացման [7, հոդված 224.1, մաս 2, հոդված 562, մաս 2], իսկ կոնկրետ իրավիճակի վերաբերյալ արժե խորհրդակցել իրավաբանի հետ։